انواع پکیج تصفیه فاضلاب

 

فرآیند MBBR ، فرآیند IFAS ، فرآیند SBR ، فرآیند A2O ، فرآیند MBR از جمله فرآیندهای تصفیه فاضلاب می باشند که در هر پروژه و به فراخور شرایط هر پروژه یکی از فرآیندهای ذکر شده جهت تصفیه فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد.

در واقع پکیج تصفیه فاضلاب دستگاهی است که فاضلاب خروجی از ساختمان ها، ادارات، مجتمع های مسکونی و تجاری، بیمارستان ها، قالیشویی ها، کارواش ها و… را دریافت کرده و پس از انجام عملیات هایی بر روی آن؛ پسابی با کیفیت مطلوب خارج می کند. کیفیت فاضلاب خروجی از پکیج تصفیه فاضلاب بهداشتی می تواند بسته به درخواست کار فرما یا دستورات و قوانین متفاوت باشد. برای مثال می توان از خروجی آن برای آبیاری کشاورزی استفاده نمود. منظور از فاضلاب بهداشتی فاضلاب تولید شده بوسیله فعالیت های انسانی و نه صنعتی است فعالیت هایی مانند شستشو، پخت و پز و سرویس های بهداشتی است.

1- پکیج تصفیه فاضلاب لجن فعال با هوادهی گسترده (EAAS)

روش هوادهی گسترده (Extended Aeration) متداول‌ترین روش تصفیه به کمک لجن فعال در دنیا می‌باشد که به‌طور گسترده‌ای جهت تصفیه فاضلاب و پساب‌های جوامع کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش فاضلاب به مدت ۱۸ تا ۳۰ ساعت هوادهی می‌شود که باعث کاهش بار آلودگی آلی آن می‌شوند.

 

چون توده‌های باکتری (که حکم کارگران ما را در امر تصفیه ایفا می کنند) زمان نسبتاً طولانی در تماس با اکسیژن قرار می‌گیرد در نتیجه با بیومس تولیدی که همان لجن دفعی نام دارد بسیار اندک و هضم شده تولید می شود. لذا در این روش تاسیسات هضم لجن به صورت کامل حذف می شود. شایان ذکر است راندمان تصفیه این روش بین 85 تا 95 درصد می‌باشد

شرح مختصر فرآیند

فاضلاب از طریق پمپ به داخل حوض هوادهی وارد می‌شود و در این قسمت بین 18 تا 30 ساعت هوادهی می‌شود تا از طریق باکتری‌های هوازی موجود در سیستم مواد آلی ناپایدار به مواد پایدار معدنی تبدیل شوند و اصطلاحا فاضلاب تصفیه گردد.

پس از آن فاضلاب به حوض ته نشینی ثانویه وارد می‌شود که در این مرحله اجازه می‌دهیم تا مواد معدنی تشکیل شده (لجن تثبیت‌شده) تحت نیروی ثقل ته‌نشین شود و پساب پالایش شده از طریق سر ریز های به حوضچه کلر زنی هدایت می‌گردد تا عملیات گندزدایی صورت پذیرد. لجن ته‌نشین شده از طریق لوله‌هایی به اول خط هوادهی و همچنین قسمت انبار لجن هدایت می‌گردد که این عمل توسط اپراتوری با تنظیم شیرآلات محقق می‌گردد.

2-پکیج تصفیه فاضلاب به روش پتوی لجن رو به بالای بی هوازی (UASB)

سیستم تصفیه بی‌هوازی UASB

سیستم تصفیه فاضلاب بی هوازی UASB در اواخر دهه ۷۰میلادی در هلند شکل گرفت و تحولی در تصفیه فاضلاب به روش بی‌هوازی به حساب می‌آید. از مهم‌ترین مزیت‌های این سیستم می‌توان به استحصال گاز متان از راکتور و همچنین توانایی تصفیه فاضلاب با بار آلودگی بالا را اشاره کرد. راندمان این سیستم بین 65 تا 75 درصد می‌باشد.

 

از این سیستم معمولا در فرآیند تصفیه فاضلاب صنعتی با بار آلی بسیار بالا استفاده می شود که معمولا فاضلابهایی با بار آلی بالای 2000 میلی گرم در لیتر از فرآیند UASB جهت شکستن بار آلی و تجزیه مواد سخت تجزیه پذیر استفاده می شود.

شرح مختصر فرآیند

فاضلاب خام از داخل متعادل ساز به داخل پکیج پمپ می‌گردد. سیال وارد شده از طریق کلکتور های که در کف تعبیه شده، پخش می‌شود و سیال به صورت عمودی و روبه بالا حرکت می‌کند تا زمانی که نیروی ثقل بر انرژی سیال غلبه کند (معمولا در ارتفاع 3 تا 5 متری) و در این مکان به علت تجمع باکتری‌های بی‌هوازی تشکیل گرانول و سپس تشکیل پتوی لجن را شاهد خواهیم بود.
پتوی لجن ذکر شده توانایی تبدیل مواد آلی ناپایدار فاضلاب را به ذرات معدنی پایدار دارا می‌باشد و به علت اینکه شرایط بی‌هوازی حاکم است کربن موجود به گاز متان تبدیل می‌شود.این گاز توسط گازگیرهای تعبیه‌شده در ارتفاع (معمولاً 4 تا 6 متری) مشخص جمع‌آوری و برای مصرف توسط لوله منتقل می‌شود. پساب عبوری از پتو، پالایش‌شده و در مرحله آخر توسط سر ریزهای در بالای راکتور به قسمت بعد هدایت می‌شود.

3- راکتور دیسک‌های بیولوژیک چرخان (RBC)

Rotating biological contactor

 

در دهه 60میلادی در آلمان ساخته شد و در مدت کمی در بسیاری از تصفیه خانه‌ها به کار گرفته شد. RBC متشکل شده از چندین صفحه (دیسک‌های) موازی هم که به وسیله شفتی به موتور متصل می‌شوند. اساس کار این روش “فرآیند رشد چسبیده” است که ممکن است به صورت هوازی یا بی‌هوازی مورد بهره‌برداری قرار بگیرد. طراحی RBC ها بر اساس فاکتور بار آلی انجام می‌شود و در مورد هزینه اولیه به‌طور دقیقی نمی‌توان اظهار نظر کرد اما هزینه بهره‌برداری از آن نسبت به دیگر سیستم‌های متعارف بالاتر است.

شرح مختصر فرآیند

فاضلاب خام ابتدا وارد حوض ته نشینی اولیه می‌شود و سپس به داخل راکتور پمپ می‌گردد، در اینجا با توجه به نوع سیستم (اعم از هوازی یا بی‌هوازی) زمان ماندی به فاضلاب می‌دهیم تا عملیات رشد چسبیده انجام شود و فاضلاب توسط باکتری‌های موجود تصفیه گردند.

پس از عملیات پالایش فاضلاب به حوض ته نشینی ثانویه هدایت می‌شود و هدف از این واحد جدا کردن لجن مازاد از پساب تصفیه‌شده می‌باشد، این لجن توسط پمپ‌هایی به واحدهای هضم لجن هدایت می‌شوند.

 

شرکت آتی سازان آرشام صنعت تولید کننده انواع پکیج های تصفیه فاضلاب اعم از پکیج های تصفیه فاضلاب بهداشتی، قالیشویی، EAAS، لبنی و… می باشد. برای استعلام قیمت، مشاوره و خرید با کارشناسان شرکت تماس حاصل فرمایید.

4- راکتور غشا بیولوژیک (MBR)

این روش ترکیبی از عملیات فیلتراسیون و رشد چسبیده می‌باشد، تاریخچه ظهور این روش به دهه 60 میلادی و همزمان با به کارگیری میکرو فیلتراسیون و اولترا فیلتراسیون‌ها در مقیاس صنعتی برمی‌گردد. این فرآیند در واقع نوعی از فرآیند لجن فعال است که تجزیه بیولوژیکی در حالت رشد معلق انجام می‌گیرد که در آن از سیستم ممبراین استفاده شده است.

 

در واقع اساس کار این روش بر پایه لجن فعال است ولی علاوه بر رشد معلق از رشد چسبیده و همچنین عملیات فیلتراسیون بهره می‌برد که باعث حذف واحدهای ته نشینی ثانویه و واحد گندزدایی می‌شود. راندمان حذف بار آلودگی در این روش بین 90 تا 98 درصد می‌باشد.

شرح مختصر فرآیند

پس از ورود فاضلاب به راکتور، توسط دیفیوزر های تعبیه ‌شده در کف هوادهی می‌شود و عملیات تصفیه فاضلاب توسط باکتری‌ها انجام می‌گیرد. با توجه به وجود ممبرین ها عملیات ته نشینی از حالت ثقلی به حالت ممبرینی تبدیل می‌شود و هم زمان عملیات فیلتراسیون و گندزدایی نیز انجام می‌پذیرد

 

پساب توسط پمپ وکیوم از داخل ممبرین ها مکیده می‌شود و توده‌ی بیولوژیکی در راکتور باقی می‌ماند که همین کار باعث افزایش مقدار MLSS در حوض هوادهی می‌شود و نتیجه آنکه عملیات حذف مواد آلی با راندمان بالاتری انجام می‌شود. 

Sequencing Batch Reactor

 

فرآیند تصفیه را در مخازن یا راکتورهای متوالی انجام می‌دهد. به صورت معمول این روش از 5 مخزن تشکیل یافته است ولی با توجه به شرایط می‌توان از 2 مخزن که یکی ورودی فاضلاب و دیگری جهت خروج است تا نوع تکمیل یافته‌اش که دارای 6 مخزن می‌باشد

5-راکتور ناپیوسته متوالی (SBR)

شرح مختصر فرآیند

همان‌طور که در شکل ملاحظه می‌فرمایید در سیستم متعارف SBR مخزن اول جهت جمع‌آوری فاضلاب خام می‌باشد، در مخزن دوم عملیات هوادهی به صورت سطحی و یا عمق عمقی انجام می پذیرد تا مواد آلی ناپایدار به مواد معدنی پایدار تبدیل شوند، در مخزن بعدی به مواد معدنی (لجن) فرصت می‌دهیم تا ته‌نشین گردد و سپس مقداری از پساب را که پالایش شده است به واحد گندزدایی و مقداری از لجن ته‌نشین شده را به واحدهای تغلیظ لجن منتقل می‌کنند

، به این ترتیب عملاً سیستم یک دور کامل را طی کرده است و آماده ورود فاضلاب خام است تا مراحل را دوباره آغاز نماید، نکته مهم و تفاوت اصلی این سیکل با اولین سیکل در میزان توده بیولوژیکی فعال موجود در مخازن است که همان لجن برگشتی در سیستم لجن فعال به حساب می‌آید که باعث می‌شود عملیات تصفیه با راندمان بالاتر و یا تعداد باکتری‌های بیشتر (کارگران بیشتر) انجام پذیرد.

مطابق دستورالعمل سازمان محیط زیست ایران دفع هرگونه فاضلاب و پساب بدون انجام عملیات تصفیه به محیط زیست ممنوع است.

با توجه به معرفی فرایندهای مختلف برای تصفیه فاضلاب شایان ذکر است که روش‌های هوازی با میزان لجن تولیدی بیشتر و نیاز به واحدهایی جهت تثبیت لجن دارای هزینه‌های اولیه و بهره‌برداری بالاتری نسبت به سیستم‌های بی‌هوازی می‌باشند ولی دارای راندمان تصفیه بالاتری (85 تا 95 درصد) هستند که به همین دلیل جهت رسیدن به استاندارد خروجی ملزوم به استفاده از این سیستم‌ها هستیم.

 

اما سیستم‌های بی‌هوازی از نظر هزینه‌های مطرح‌شده مقرون به صرفه تر می‌باشند و حتی در مواردی امکان استحصال گاز متان از رآکتورها وجود دارد و همین دلیلی است تا تصفیه‌ی پساب‌های صنعتی بدون استفاده از سیستم‌های بی‌هوازی بسیار دشوار می‌باشد

به طور کلی در تعیین نوع فرآیند مورد استفاده عوامل متعددی همچون

 

  •  میزان فضای موجود
  •  میزان سرمایه مورد نیاز پروژه
  • نوع فاضلاب ورودی
  • کیفیت مورد انتظار برای خروجی
5/5