ایستگاه پمپاژ فاضلاب ، سیستمی است مشتمل بر یک یا چند پمپ لجن کش و خردکن دار که بصورت سری درون پکیجی بنام لیفت استیشن قرار میگیرند.

این پکیج از جنس پلی اتیلن دوجداره بوده، و دارای کانال ها و لوله هایی برای دریافت و پمپاژ فاضلاب از سطحی پایین به سطح بالاتر میباشد. همچنین سیستم دارای تابلو برق و سیم کشی هایی است که وظیفه برنامه ریزی و هدایت پکیج جهت شناسایی میزان فاضلاب و استارت به هنگام نیاز را بر عهده دارد.

یک ایستگاه پمپاژ فاضلاب از یک مخزن بزرگ  معروف به wet well ساخته شده است.

این مخزن به عنوان گیرنده فاضلاب از یک ساختمان یا گروهی از ساختمانها عمل میکند. فاضلاب از خانه های شخصی به درون wet well جریان می یابد. پس از آن فاضلاب در چاه می نشیند تا به حد از پیش تعیین شده برسد.

پس از رسیدن به این سطح، پمپ سپتیک وارد عمل می شود. یعنی فاضلاب را تحت فشار قرار میدهد تا از wet well، به سمت بالا ، تا جایی که وارد فاضلاب اصلی می شود حرکت کند. یا اینکه بتواند با استفاده از نیروی جاذبه وارد فاضلاب اصلی شود.

طراحی ایستگاه پمپاژ فاضلاب

با اینکه پمپاژ از فرآیندهای اصلی طراحی تأسیسات تصفیه خانه های آب و فاضلاب به روش مهندسی بشمار نمی آیند، در عین حال از تأسیسات جانبی و تکمیلی مهم محسوب می شوند. بطورکلی کاربرد پمپ ها و بهره گیری از عملیات پمپاژ در طرح های مربوط به خطوط آبرسانی و تأسیسات جمع آوری، انتقال و تصفیه فاضلاب، برای تأمین هد اضافی برای بالا بردن سیال از یک سطح پایین تر به یک سطح بالاتر می باشد. در شبکه های توزیع آب، احتمال دارد پمپ ها در خارج از شبکه به عنوان پمپ های آبرسانی برای تأمین آب از منابع خارجی، و یا داخل شبکه به عنوان پمپ های تقویتی برای تأمین فشار در سیستم استفاده شوند.

در شبکه های جمع آوری و خطوط انتقال فاضلاب نیز در مناطقی که توپوگرافی نامناسب و ناهمگن باشد و یا شیب زمین تأمین کننده سرعت و سایر مشخصه ها و مؤلفه های هیدرولیکی جریان نباشد، به ناچار از ایستگاه پمپاژ فاضلاب و یا ایستگاه های بالابر جهت هدایت و انتقال فاضلاب به تأسیسات پایین دستی استفاده می شود.

به صورت معمول لوله انتقال فاضلاب ، که وظیفه هدایت فاضلاب به محل احداث تصفیه خانه را برعهده دارد، به علت جریان ثقلی در محل ورود به تصفیه خانه در اندازه های ارتفاعی پایین تری نسبت به سطح زمین به تأسیسات تصفیه وارد می شود. بنابراین پیش بینی تأسیسات پمپاژ فاضلاب برای سوار شدن فاضلاب به یکان های تصفیه ضرورت دارد. به همین جهت میتوان اولین بخش عملیاتی در تصفیه خانه ها را ایستگاه های پمپاژ دانست.

مخزن پکیج پمپاژ فاضلاب

مخازن یکی از مهمترین بخشهای مورد استفاده در پمپاژ فاضلاب ساختمان ها، مجتمع ها و کلیه اماکنی که فاضلاب ورودی آنها زیر اگوی شهری قرار دارند، می باشند. درحقیقت بعد از ذخیره سازی فاضلاب درون مخزن ایستگاه پمپاژ با استفاده از پمپ، فاضلاب داخل مخزن به سمت اگوی شهری و یا چاه فاضلاب پمپاژ میگردد. معمولا برای تولید این مخزنها از انواع مختلف آن می توان استفاده نمود. ولی بیشتر آنها به مرور زمان در امر پمپاژ فاضلاب با مشکل مواجه شده و از بین می روند.

مخازنی که امروزه بیشترین استفاده را در ساخت مخزن سیستم پمپاژ دارد می تواند به صورت مخازن پلی اتیلن تک جداره و مخزن پلی اتیلن دوجداره تولید شود.

از مخزن پلی اتیلنمی توان جهت ذخیره سازی آب شرب و بهداشتی و تا حدودی نگهداری اسیدهای با خورندگی پایین استفاده کرد. این نوع از مخازن به صورت انواع شکل های افقی و عمودی می تواند تولید گردد. البته برای ذخیره سازی فاضلاب و استفاده به عنوان مخزن سیستم پمپاژ فاضلاب نیز میتوان از آن استفاده کرد. با توجه به اسیدی بودن فاضلاب، عدم قابلیت دفن و ضخامت کم این نوع مخازن به مرور زمان از بین می روند. لذا پیشنهاد می شود در لیفت استیشن فاضلاب از این نوع مخزن استفاده نگردد.
مخزن پلی اتیلن دوجداره یکی از بهترین و مقاوم ترین نوع مخزن جهت استفاده آب شرب، فاضلاب و انواع سیالات شیمیایی و اسیدی تا دمای 112 درجه می باشد. این نوع مخزن را می توان به صورت افقی و عمودی با مقاومت 31.5 و 64 کیلونیوتن تولید کرد. از مخزن دوجداره پلی اتیلنی می تواند جهت ساخت ایستگاه پمپاژ فاضلابچه به صورت دفنی و غیر دفنی با توجه به عمر بالای این نوع از مخزن بدون آسیب به بدنه دستگاه استفاده گردد. بدلیل اسیدی بودن فاضلاب مخزن پلی اتیلن دوجداره بهترین گزینه برای استفاده از آن برای ایستگاه های پمپاژ می باشد. این نوع از مخزن را می توان در شرایط مختلف آب و هوایی استفاده نمود. مخزن دوجداره را می توان با انواع ورودی و خروجی طبق نقشه کارفرما و برای انواع فاضلاب انسانی و صنعتی استفاده کرد.

پمپ های ایستگاه پمپاژ

برای پمپاژ فاضلاب از پمپ لجن کش یا کف کش استفاده میشود. انتخاب پمپ مناسب برای ایستگاه های پمپاژ، به دبی فاضلاب، فاصله عمودی و افقی مسیر انتقال ، محاسبات افت فشار مسیر، نوع فاضلاب (سنگین، خاکستری، آشپزخانه، باران و …)، محل پروژه، میزان اسیدیتی بودن فاضلاب و برخی عوامل دیگر بستگی دارد.

هر پمپ پکیج پمپاژ فاضلاب باید فاضلاب را از نقطه ذخیره موقت (مخزن ذخیره فاضلاب) به محل مورد نظر نهایی انتقال دهد. جنس پمپ می تواند از جنس تمام استیل یا چدن باشد. برند پمپ های مورد استفاده می تواند از برندهای معتبر اروپایی یا تولید چین باشد. عموما استفاده از پمپ های گرانفوس، ابارا، لوارا، پنتاکس و … ، ارجحیت بیشتری نسبت به مدلهای چینی دارد. پمپ لجن کش میتواند خردکن دار باشد که استفاده از خردکن، بستگی به نوع فاضلاب تولیدی دارد.

معمولا در ایستگاه های پمپاژ فاضلاب از دو پمپ استفاده میشود. یک پمپ در حال کار و پمپ دیگر خارج از مدار و در حال آماده باش است. نحوه کوپل شدن پمپ ها به این صورت است که یا پمپ ها به صورت ساعتی تعویض میشوند، یا پمپ جایگزین فقط در صورت از کار افتادن یا خرابی پمپ اصلی وارد مدار می شود. همچنین پمپ ها میتوانند به صورت روزانه تعویض شوند.

موارد کاربرد پکیج پمپاژ فاضلاب

وقتی هزینه کارهای زیرزمینی که اجازه می دهد فاضلاب ها با گرانش جریان پیدا کنند از هزینه پکیج پمپاژ فاضلاب بیشتر می شود.
وقتی خط فاضلاب از روی یک خط الراس (برآمدگی ridge) عبور می کند.
جایی که سیستم جاذبه ساخته نشده است.
در صورتی که کف زیرزمین خیلی پایین باشد تا بتواند جریان فاضلاب با گرانش امکان پذیر باشد.

مزایای استفاده از ایستگاه پمپاژ فاضلاب

یک ایستگاه پمپاژ فاضلاب ، راحتی در هنگام نصب یک سیستم فاضلاب را ارائه می دهد و دارای پتانسیل کاهش هزینه ساخت و ساز است.
ایستگاه های پمپاژ مجهز به سیستم های کنترل از راه دور هستند که اپراتورها را به روز می کنند.
فاضلاب به طور خودکار و بدون تماس با انسان پمپ می شود، که خطر بروز مشکلات سلامتی را از بین می برد.
اندازه های مختلف پمپ برای کاربرد های خانگی و برنامه های تجاری در دسترس هستند.
مصرف پمپ ها اغلب برای جلوگیری از انسداد استفاده می شوند
فاضلاب را می توان به طور خودکار به ارتفاعات بالاتر پمپ کرد.
سیستم های پمپاژ فاضلاب به آلارم مجهز شده اند تا در مورد مشکلات سیستم هشدار دهند.
این امر خطر سرریز فاضلاب را به سرعت هشدار می دهد.

معایب استفاده از لیفت استیشن فاضلاب

طراحی و نصب سیستم پمپاژ فاضلاب باید بطور ماهرانه انجام شود تا اطمینان حاصل شود که سیستم قابل اطمینان و مناسب برای استفاده است. این نیاز به تخصص به این معنی است که می تواند هزینه بر باشد.
اگرچه این سیستم ها به طور کلی از انرژی زیادی استفاده نمی کنند ، اما با وجود سیستم گرانشی ، هزینه ای برای برق وجود دارد.
تهیه قطعات برای پمپهای سپتیک می تواند مشکل باشد.
از این طریق می توانید با عقد قرارداد تعمیر و نگهداری از آن جلوگیری کنید.
ساخت چربی و روغن می تواند بر قابلیت اطمینان تأثیر بگذارد.
اگرچه پمپ ها برای به حداقل رساندن خطر انسداد انتخاب شده اند، اما هنوز هم احتمال بروز انسداد وجود دارد.

بسیاری از معایب مانند انسداد، چربی سازی و مشکلات قطعات با صحبت با شرکت سازنده پکیج پمپاژ فاضلاب شما برطرف می شود. این بدان معنی است که می توان برای مقابله با مسائل احتمالی مانند چربی سازی و انسداد اقداماتی انجام داد.

انواع ایستگاه های پمپاژ

1- براساس موقعیت استقرار پمپ نسبت به مخزن مکش
1-1- ایستگاه پمپاژ چاهک مرطوب
1-2- ایستگاه پمپاژ چاهک خشک
2- براساس نوع تخلیه
2-1- ایستگاه پمپاژ تحت فشار (Pressurised Mains Pumping Station)
2-2- ایستگاه بالابر (Lifting Type Pumping Station)

انتخاب گزينه مناسب برای ایستگاه پمپاژ فاضلاب

معمولاً برای انتخاب گزينه مناسب تصفيه فاضلاب باید مقايسه های اقتصادی و فنی همزمان صورت بگیرد. در نهایت با مقایسه عوامل مختلف، بهترین گزینه انتخاب خواهد شد. درباره انتخاب جنس بدنه و مصالح نیز این موضوع صدق میکند. بنابراین بر اساس تجربیات قبلی میتوان فاکتورهای زیر را در نظر گرفت.

افزایش جهانی قیمت فلزات مقاوم.
افزایش قیمت مصالح ساختمانی و طول عمر سازه.
کاهش هزينه های سرمايه گذاری و اجرای ابتدایی.
هزينه های راهبری، بهره برداری و نگهداری ساليانه.

با در نظر گرفتن شاخصهای مذکور استفاده از ترکیبات کامپوزیتی به لحاظ شرایط فنی، اقتصادی و زیست محیطی بسیار مناسب، کارآمد و در اولویت می باشد. بنابراین طراحی و ساخت ایستگاه های پمپاژ فاضلاب از جنس کامپوزیت، در قالب پکیج های پیش ساخته به عنوان یک راه حل مقرون به صرفه و مناسب، از سوی شرکت آتی سازان آرشام صنعت بررسی و اجرا میگردد.

شبکه توزیع آب – انتقال آب – آبرسانی 

 

شبکه توزیع آب یا انتقال آب یا آبرسانی به مجموعه ای از لوله کشی های به هم پیوسته گفته می شود که برای انتقال و توزییع آب در یک مجموعه مورد استفاده قرار می گیرد. طراح ، مجری و پیمانکار شبکه توزیع آب و سیستم آبرسانی می بایست مواردی از قبیل نوع شبکه توزیع آب ، فشار آب ، سرعت آب ، دبی طراحی ، حداقل قطر لوله ، جنس لوله و موارد متعدد دیگر را مورد توجه قرار دهد.

تعریف شبکه توزیع آب

یک مجموعه بهم پیوسته هیدرولیکی شامل لوله ها ، اتصالات و تجهیزات که به منظور آبرسانی به کار می رود.

بخش های مختلف یک سیستم آبرسانی

منبع آب : شامل منابع آب سطحی مانند رودخانه ، سد و دریاچه و منابع آب زیرزمینی مانند چاه ، چشمه و قنات می باشد.

سیستم انتقال آب : شامل مسیر انتقال آب بین منبع آب ، تصفیه خانه و مخازن آب می باشد.

تصفیه خانه آب : در صورتی که منبع آب کیفیت لازم را نداشته باشد جهت تصفیه آب تا حد استاندارد مورد نیاز به کار می رود.

مخازن آب : به منظور ذخیره آب و همچنین در بسیاری مواقع تامین فشار شبکه توزیع آب به کار می رود و شامل مخازن آب زمینی و هوایی می باشد.

شبکه توزیع آب : جهت انتقال و توزیع آب برای مصرف کنندگان به کار می رود.

مصرف کنندگان

پارامتر های مهم در طراحی لوله های شبکه توزیع آب شهری

مهمترین عوامل و پارامتر های مورد نظر در طراحی و اجرای شبکه های توزیع آب به شرح زیر است.

فشار آب
سرعت آب
دبی طراحی لوله
حداقل قطر لوله ها

انواع شبکه توزیع آب از نظر نحوه لوله گذاری

انواع لوله گذاری شبکه توزیع آب به شرح زیر می باشد :

شبکه شاخه ای توزیع آب
شبکه حلقوی توزیع آب
شبکه مختلط توزیع آب

انواع شبکه توزیع آب از نظر سیستم تامین فشار

انواع سیستم تامین فشار شبکه توزیع آب به شرح زیر می باشد :

شبکه ثقلی نوع اول
شبکه ثقلی نوع دوم
شبکه ثقلی مرکب
شبکه پمپاژ – ثقلی
شبکه پمپاژ مستقیم
شبکه پمپاژ مستقیم با کنترل توسط مخزن هوایی

 

موارد مهم در لوله گذاری شبکه انتقال آب

طول عمر لوله با توجه به طول عمر طرح
مقاومت لوله در برابر خوردگی داخلی و خارجی و انتخاب پوشش مناسب و مقاومت در برابر عوامل محیطی
مقاومت لوله در برابر فشار های داخلی و خارجی
آسیب پذیری لوله در برابر ضربات احتمالی همچنین در هنگام حمل و نقل
تغییر شکل پذیری لوله در برابر نیرو های خارجی و اثرات آن بر پوشش داخلی
ضریب زبری جدار داخلی لوله و تغییرات آن در طول دوره طرح
لحاظ نمودن قابلیت عبور از مناطق پر پیچ و خم
پیش بینی تعمیرات شبکه آبرسانی
قیمت و هزینه تهیه و نصب لوله های شبکه توزیع آب

مدلسازی شبکه توزیع آب – شبکه آبرسانی

نرم افزار Water GEMS مهم ترین و متداول ترین نرم افزار جهت مدلسازی و طراحی شبکه های آبرسانی می باشد. از سایر این برنامه ها می توان به Water Cad ، EPANET و Loop اشاره نمود.

 

هزینه اجرای شبکه توزیع آب

هزینه اجرای شبکه توزیع آب به موارد متعددی از جمله جمعیت طرح ، نوع لوله گذاری ، جنس لوله ها ، شرایط عبور لوله ها و … بستگی دارد.

سازه های هیدرولیکی چیست؟

 

همه ما می‌دانیم که قسمت اعظم منابع آب در مکان‌هایی همچون رودخانه، دریاچه، مخازن آب زیرزمینی و پشت سد‌ها قرار دارند. به منظور استفاده از این ذخایر آب در وهله اول باید بتوان آن‌ها را مورد بهره برداری و سپس به محل مورد نظر برای مصرف انتقال داد. طی این فرآیند، از بهره برداری تا مصرف، از سازه‌های مختلفی استفاده می‌شود که به آن‌ها سازه‌های هیدرولیکی یا آبی گفته می‌شود.

انواع سازه ‌های هیدرولیکی کدام‌ها هستند؟

سازه‌های هیدرولیکی انواع مختلفی دارند و استفاده از آن‌ها به نوع منبع آب و هدف مورد استفاده بستگی دارد. در هر صورت به طور کلی از مهم‌ترین سازه‌های هیدرولیکی می‌توان به انواع سدها، لوله و لوله‌کشی، کانال، زیرگذر، فلوم، تبدیل، سیفون، شیب شکن، تند آب، سازه‌های تنظیم و اندازی گیری جریان آب اشاره کرد. بر اساس نوع کاربری سازه‌های آبی یا همان هیدرولیکی را می‌توان در دسته‌های زیر گنجاند.

سازه‌‌های انتقال آب

این نوع در واقع آن دسته از سازه‌های هیدرولیکی هستند که به منظور انتقال و حمل آب از نقطه مبدأ به نقطه مقصد استفاده می‌شوند. اهمیت این سازه‌ها هنگامی که در مسیر با عوارض و موانع طبیعی و مصنوعی مواجه هستیم دو چندان می‌شود. از این سازه های هیدرولیکی می‌توان به کانال، زیرگذر جاده یا کالورت و سیفون معکوس اشاره کرد.

سازه‌های کنترل و تنظیم آب

این سازه های هیدرولیکی در جهت تنظیم و کنترل جریان آب و عبوری و سطح آب به کار برده می‌شود. از این دسته سازه‌های آبی می‌توان به تنظیم کننده و شیب شکن اشاره کرد.

سازه‌های اندازه‌گیری

این نوع از سازه‌های هیدرولیکی به منظور اندازه‌گیری و سنجش مقدار جریان آب عبوری و اندازه‌گیری پارامترهایی جریان مانند سرریزها و روزنه‌ها اشاره کرد.

سازه‌های حفاظتی

همان‌طور که از اسم این نوع از سازه های هیدرولیکی بر می‌آید، این‌ها به منظور حفاظت سیستم انتقال آب از آسیب‌های احتمال، حفاظت از زمین‌ها و تجهیزات پیرامون آن‌ها و همچنین افراد مرود استفاده قرار می‌گیرند.

 

سازه هیدرولیکی کانال

کانال‌ها از پرکاربردترین انواع سازه های هیدرولیکی به شمار می‌روند زیرا طراحی و اجرای ساده‌‌ای دارند، در هنگام مواجه با عوارض طبیعی و مصنوعی انعطاف‌پذیری بالا و از نظر شکل هندسی نیز تنوع بالایی دارند. از طرفی هم استفاده از آن‌ها اهداف مختلفی را دنبال می‌کند و بسته به همین هدف انواع مختلفی از کانال را می‌توان به کار گرفت. به طور کلی مهم‌ترین اهداف استفاده از کانال را می‌توان در چند مورد زیر خلاصه کرد.

  • آبیاری و زهکشی اراضی با کاربری‌های مختلف
  • آب‌رسانی به مناطق شهری و روستایی
  • تخلیه فاضلاب در مناطق شهری و صنعتی
  • کشتی‌رانی
  • هدایت آب سدها و رودخانه به سمت توربین‌ها

شکل و نوع کانالی که استفاده می‌شود توسط عواملی همچون ظرفیت سازه، سرعت جریان، پایداری سازه و مسائل مربوط به بهره برداری و نگهداری از آن کنترل می‌شود. مستطیلی، ذوزنقه‌ای، مثلثی، دایره‌‌ای و نعل اسبی از مهم‌ترین انواع کانال بر اساس شکل هستند.

سازه هیدرولیکی تبدیل

  • تبدیل که انواع مختلفی از نظر کاربری و شکل دارد از جمله پرکاربردترین سازه های هیدرولیکی مورد استفاده در شبکه‌های آب‌رسانی و انتقال آب است. تبدیل‌های راست گوشه، گرد گوشه، خطی مستقیم و خط جریانی از انواع اصلی تبدیل‌ها به شمار می‌روند. تبدیل‌ها جزء سازه‌های هیدرولیکی کوتاه محسوب می‌شوند که کاربرد آن‌ها اهداف مختلفی را دنبال می‌کند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

 

  • استفاده در مواقعی که رفتار هیدرولیکی خاصی را از جریان آب انتظار داریم.
  • به دلایل شکل هندسی مجرا نیاز به کاهش یا افزایش سطح مقطع مجرا و یا هر گونه تغییری شکل دیگری وجود داشته باشد.

 

سازه زیرگذر یا کالورت

زیرگذر به عنوان یکی از انواع سازه های هیدرولیکی یا آبی در واقع سازه‌‌ای است که به منظور انتقال و هدایت آب از زیر جاده، راه آهن یا از زیر کانال‌های دیگر به کار برده می‌شود. زیرگذر به صورت مجرا با جریان پر یا مجرا با جریان روباز طراحی و اجرا می‌شوند که یکسان بودن سطح مقطع در تمامی طول آن وجه اشتراک انواع مختلف زیرگذر است. جنس‌ این سازه هیدرولیکی می‌تواند فلزی، بتنی و چوبی باشد.

سازه شیب شکن

شیب شکن‌ها به عنوان یکی دیگر از انواع سازه‌های هیدرولیکی به کاربردهایی که دارند از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار هستند. در صورتی که در طول مسیری که برای احداث کانال انتخاب شده است، شیب زمین طبیعی نباشد و از شیب مجاز برای احداث کانال تجاوز کند، باید از شیب شکن استفاده کرد. قائم در اختلاف ارتفاع‌های تا ۱/۵ متر، مایل در اختلاف ارتفاع‌های تا ۵ متری و لوله‌‌ای تا اختلاف ارتفاع ۵ متر از انواع مختلف شیب شکن‌ها هستند.

 

سازه تندآب یا شوت

تندآب (Chute) به عنوان یکی دیگر از سازه‌های آبی به جهت انتقال و هدایت آب در اختلاف ارتفاع‌های بیش از ۵۰ متر و در فاصله‌های بسیار زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. شیب تندآب بیشتر از مقدار شیب بحرانی و جریان نیز در تمامی طول مسیر آن فوق بحرانی است. در طراحی و اجرای این سازه‌های هیدرولیکی باید کنترل فرسایش ناشی از پایین افتادن سطح آب را در نظر گرفت.

سیفون وارونه

سیفون وارونه یا معکوس از دیگر سازه های هیدرولیکی است که به منظور انتقال آب از زیر جاده، خطوط راه آهن، رودخانه، دره یا کانال استفاده می‌شود که در این مکان‌ها به دلایل مختلفی از جمله توپوگرافی مسیر امکان عبور جریان با یک لوله مستقیم وجود ندارد. سیفون در واقع مجرایی بسته است که به صورت پر و تحت فشار عمل می‌کند. از آنجایی که جریان آب در سیفون به صورت ثقلی برقرار است، طراحی و اجرای آن روند ساده‌‌ای دارد.

 

 

سازه هیدرولیکی سرریز

سرریزها از دیگر انواع سازه‌های آبی هستند که به منظور عبور و انتقال آب‌های اضافی و سیلاب‌ها از سراب به پایاب سدها استفاده می‌شوند. در واقع وظیفه آن‌ها کنترل ارتفاع و حجم آب پشت دریاچه سد است. طراحی دقیق و مناسب سرریز از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. وجود سرریز‌های نامناسب از مهم‌ترین عوامل شکست سدها به شمار می‌روند. در طراحی سر ریز علاوه بر ظرفیت و شکل هندسی مناسب باید مکان مناسبی را نیز برای اجرای آن در نظر گرفت تا از هر گونه فرسایش خاک در پایین سد جلوگیری کرد. سرریز در دو نوع بدون دریچه و دریچه دار طراحی می‌شوند. سرریزهای جانبی، تنداب، نیلوفری، سیفونی و پله کانی از انواع اصلی سرریزها بر اساس محل قرارگیری نسبت به سد هستند.

سازه حوضچه آرامش

حوضچه‌های آرامش به عنوان یک نوع از سازه های هیدرولیکی در واقع قسمتی کوتاه از یک کانال هستند که در انتهای سرریزها یا هر منبعی که جریانی بحرانی دارد، طراحی و ساخته می‌شود. هدف از ساخت این سازه‌های آبی تشکیل پرش هیدرولیکی در داخل حوضچه است. جریان بحرانی در این حوضچه‌ها به جریان زیربحرانی تبدیل می‌شود.

سازه هیدرولیکی دریچه

دریچه‌ها نیز یکی از انواع سازه های هیدرولیکی هستند که عمده هدفی که دنبال می‌کنند به قطع و وصل کردن جریان آبی محدود می‌شود. از طرفی نیز دریچه‌ها می‌توانند به منظور تنظیم کننده دبی یا کنترل کننده سطح آب به کار برده شوند. فولادی، بتن مسلح، آلومینیومی، چوبی و پلاستیکی از انواع دریچه‌ها هستند. دریچه‌های بر اساس محل قرارگیری نیز به دو نوع سطحی و تحتانی و بر اساس نوع حرکت هم به چرخشی، غلطان و شناور تقسیم می‌شوند.

سخن آخر

سازه های هیدرولیکی به دلیل کاربردهایی که در تأمین آب برای زندگی روزمره شهری و مصارف صنعتی و کشاورزی دارند از اهمیت بالایی برخوردار هستند. دقت در طراحی و اجرای انواع مختلف سازه‌های آبی بسیار مهم است و هرگونه کوتاهی در این مهم می‌توان خسارات جبران‌ناپذیری را در پی داشته باشد. به غیر از موارد فوق انواع دیگری از سازه‌های هیدرولیکی وجود دارند که به عنوان مثال می‌توان به مسیرهای ماهی رو، موج‌شکن و مخازن آب زیرزمینی اشاره کرد.

مخازن سوله

یکی از مهم‌ترین قسمت‌ها در ساخت سوله شناختن اجزای سوله است که شناخت آن برای سازندگان اهمیت بسیار زیادی دارد. فراموش نکنید که هر کدام از اجزا سوله با ویژگی‌های خاصی که دارند، مسئول یک وظیفه منحصر به فرد در جهت برپا داشتن سازه می‌باشند. اگر شما نیز می‌خواهید برای ساخت این سازه اقدام کنید؛ این مطلب را از آتی سازان آرشان صنعت برای معرفی کامل مهم ترین اجزای تشکیل دهنده سوله از دست ندهید.

معرفی اجزای تشکیل دهنده سوله

برای شناخت اجزا تشکیل دهنده سوله ابتدا باید درمورد هر کدام توضیح مختصری ارائه دهیم و بعد از آن نیز به معرفی اجزای تشکیل دهنده سوله برای آشنایی با کاربرد و وظیفه هر کدام به توضیح کامل تعدادی از آن‌ها خواهیم پرداخت.

  • وظیفه تحمل بار، زلزله، باد و وزن سازه بر عهده دارد ستون است که به عنوان یکی از اصلی‌ترین اجزا سوله می‌باشد.
  • پرلین وظیفه انتقال‌ بار به فریم‌ها را برعهده دارد؛ که فرمان‌ها به صورت z شکل هستند.
  • بادبند بدنه، دارای وظیفه انتقال نیرو از سقف و ستون به فونداسیون و زمین می‌باشد.
  • بادبند سقف نیز با انتقال نیروی باد توسط فریم‌ها باعث افزایش مقاومت و استحکام سقف می‌گردد.
  • سگراد به عنوان مهاربند، تنظیم سختی زاویه پرلین‌ها و دهانه را عهده دار است.
  • رفتر، که نام دیگر آن فریم است، یکی از مهم‌تریناجزای تشکیل دهنده سوله است که وظیفه این قسمت این است که بار را از سقف به ستون انتقال ‌دهد.
  • ستون باد یا وال پست نیز نقش مهمی در حفظ دیوارها در قاب‌های اصلی از آغاز تا پایان سازه را عهده دار هستند.
  • بالکن نیز یکی دیگر از اجزای سوله است که با جلوگیری از تابیدن مستقیم نور خورشید به کناره‌های سازه و انتقال برف و باران‌های باریده بر سقف، کاربرد خود را در سوله نشان می‌دهد.

رفتر سوله چیست؟

در ابتدا باید بگوییم که به قاب اصلی سوله فریم گفته می‌شود، که مجموعه‌ای از تیر و ستون‌ها است. این بخش یکی از مهم‌ترین اجزای تشکیل دهنده سوله است که به همراه ستون‌ها، تشکیل دهنده قاب‌های اصلی سوله هستند. نام دیگر رفتر سوله، تیرشیبدار است. در آرین ساز ستون‌ها و رفترها به دلیل تغییرات لنگر در آن‌ها دارای ساختار غیر منشوری هستند که با طول و عرض متغیر اجرا می‌شوند، این کار کمک می‌کند که در پایان هزینه ساخت سوله از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه باشد. اگر اندازه دهانه سوله ساخته شده بزرگ باشد، ابعاد ستون‌ها و رفترها نیز باید بزرگتر از پروفیل‌های آماده خرید در بازار ساخته شوند. در این صورت باید به صورت تیر ورق به جای خرید پروفیل‌های موجود در بازار بر روی سازه اجرا شوند. ورق‌های خریداری شده بعد از برش به اندازه متناسب با استفاده از جوش به هم وصل می‌شوند، تا بتوان ستون و تیر را با اندازه مورد نظر ساخت. بعد از آن نیز ستون آماده شده از بالا با اتصال فلنجی به رفتر و از پایین به صفحه ستون وصل می‌شوند.

پرلین سقف چیست؟

بعد از اینکه قاب‌های اصلی را معرفی کردیم نوبت به معرفی دولاپه یا پلین می‌رسد. این قطعه شبیه به تیرهای فرعی سقف فصول هستند و در فاصله‌هایی که از قبل تعیین شده‌اند در راستای طول سوله بین قاب‌های اصلی قرار می‌گیرند. این قطعات وزنی که از سمت پوشش سقف به آن‌ها وارد می‌شود را تحمل می‌کنند، بنابراین نقش بسیار مهمی را بین اجزای سوله ایفا می‌کنند. در این بین نیز پیچ‌ها و نبشی‌های اتصال دهنده مخصوص می‌توانند پرلین‌ها را به رفتر قاب‌های اصلی سازه که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم، متصل کنند.

سگراد در سوله

نام دیگر سگراد در سوله، سه میل مهارهای سقفی می‌باشد. نکته‌ای که در اینجا باید بیان کنیم این است که ضعف لاپه‌ها در اثر بارهای ثقلی است که به این شکل آن‌ها را به شدت در معرض کمانش پیچشی جانبی قرار می‌دهند. به همین دلیل است که وظیفه سگراد در سوله نگه داشتن لاپه‌ها یا پرلین برای جبران ضعف مقطع آن‌ها است. سگراد با منتقل کردن کششی مولفه از نیروهای ثقلی به راس سوله، باعث ایجاد یک لنگر متعادل کننده برای محور ضعیف لاپه‌‌ها می‌شود و از این طریق از کمانش پیچشی جانبی آن‌ها جلوگیری می‌کند. این قطعات با استفاده از پیچ بلاک‌ها متصل شده و گاهی از مقاطع میلگردی به عنوان میل مهارهای سقفی در ساخت سوله استفاده می‌شود.

جرثقیل در سوله

یکی از جدا نشدنی‌ترین اجزای سوله جرثقیل‌ها هستند زیرا دارای کاربرد زیادی در سوله سازی هستند. از پراستفاده‌ترین انواع جرثقیل برای ساخت و ساز، جرثقیل سقفی است که از آن به شکل دو پل و تک پل در حالت‌های عرضی و طولی استفاده می‌شود. یک تیر به نام تیره حمال، بر روی تیر دیگری به نام تیر نشیمن قرار می‌گیرد و از این طریق جرثقیل را که از چرخ‌های راهبر، پل و ارابه تشکیل شده است نگه می‌دارد.

اجزای ساختمانی سوله

همانطور که می‌دانید سوله‌ها دارای کاربری‌های متفاوتی هستند. با توجه به نوع کاربری سوله ممکن است از همان اسکلت سوله به عنوان سایبان استفاده شود و کار دیگری روی آن انجام نشود. سوله سازی ممکن است به عنوان سازه محصور مورد نیاز باشد که در این زمان عملیات ساختمانی روی سوله شروع می‌شود.

درب ورود سوله: سوله‌ها ممکن است یک یا چند درب داشته باشند. یکی از این درها نیز برای تردد افراد یا Walk Door است. یکی از درب‌ها نیز درب اصلی Overhead Door برای ورود وسایل بزرگی مانند کامیون به آن است. ممکن است هر کدام از این درب‌ها یک یا چند عدد باشند.

دیوار: بعد از اینکه کار اسکلت سوله به پایان رسید نوبت دیوارکشی است. با توجه به نوع کاربری سوله می‌توان انواع دیوار را پیرامون سوله اجرا کرد.

ساختمان اداری: در سوله‌های کارخانه یا انبار و موارد دیگر گاها به اتاق‌هایی با کاربری اداری، آزمایشگاه، نگهبانی و … وجود دارد. در این حالت یک یا چند اتاق در طبقات مختلف داخل سوله احداث می‌شود.

پنجره: پنجره سوله چندین  کاربرد دارد. یکی به عنوان پنجره نورگیر خود سوله می‌باشد. این پنجره را می‌توان در ارتفاع‌های مختلف نصب کرد. مورد دیگر نیز پنجره ساختمان اداری است. این پنجره نیز در داخل اتاق‌ها و با ابعاد مختلف تعبیه می‌شود.

کفپوش سوله: کف سوله با توجه به کاربری پوشیده می‌شود. نوع کف به کاربری بستگی دارد. برای مثال برای برای قسمت اداری از کفپوش سرامیک و برای سالن ورزشی از کفپوش‌های مخصوص استفاده می‌گردد.